Wydarzenia Przyczyny i skutki Zjawiska na niebie Klimat Ziemi Zmiany w przyrodzie

Mroz w Europie z przełomu 2011 – 2012

Niemal w całej Europie panowały niezwykle łagodne warunki pogodowe w grudniu 2011 oraz na początku stycznia 2012 roku. Sytuacja pogodowa zmieniła się nagle w połowie stycznia, gdy zimne powietrze polarne napłynęło znad północnej Rosji, będącej pod wpływem rozległego układu wysokiego ciśnienia. Skutkiem tego zjawiska były skrajnie niskie temperatury, które dotknęły znaczną część Europy i przyniosły obfite opady śniegu, szczególnie występujące w różnych regionach kontynentu.

Wyż syberyjski uniemożliwiał napływ do Europy łagodniejszych mas powietrza znad wschodnich obszarów Oceanu Atlantyckiego. Ponadto, blokował prądy morskie, czyli transport wody o łagodniejszych temperaturach. Obszar wysokiego ciśnienia był bardzo stabilny, powodując przez wiele dni ciągły napływ zimnego powietrza do Europy. Co więcej, był on niezwykle rozległy, chociaż nie jest zjawiskiem nietypowym i występuje zimą na półkuli północnej.

Podobny “blokujący” system wyżowy był odpowiedzialny na przełomie 2009/2010 za ujemne temperatury, które wystąpiły w połowie grudnia i utrzymywały się przez większą część stycznia i lutego.

Bardzo zimne powietrze kontynentalne napłynęło znad Rosji w ostatnich dniach stycznia oraz na początku lutego 2012 roku, co spowodowało utrzymujący się mróz w Europie Wschodniej, Południowo-Wschodniej i Środkowej oraz w znacznej części Europy Zachodniej. Temperatura minimalna w Moskwie spadła do 25°C i utrzymywała się na tym poziomie aż do początku lutego.

Na obszarze niektórych krajów wschodnioeuropejskich (Łotwa, Białoruś, Polska Północno-Wschodnia, Ukraina) wystąpiły minimalne temperatury rzędu -30°C, a w północnej Rosji temperatura spadła aż do -37°C. Natomiast w wielu miejscach we wschodnich Niemczech odnotowano temperaturę minimalną 20°C. W Środkowej i Zachodniej Europie temperatury wynosiły od -10°C do -15°C lub poniżej tego poziomu (np. -13°C w Luksemburgu, -15°C w Strasburgu we Francji nad Renem dnia 5 lutego, czy -17°C w Bazylei w Szwajcarii dnia 6 lutego).

Jednakże, minimalne temperatury zanotowane w tym roku nie stanowiły rekordowo niskich wartości. Okres trwania zimy, jej stosunkowo późny początek, gwałtowność oziębienia oraz duży zasięg są godne uwagi, ale nie należą do sytuacji wyjątkowych. Zimne powietrze kontynentalne zalegało nawet nad Półwyspem Bałkańskim, a lekki mróz odnotowano również w północnej Grecji.

Zimne powietrze napływające z północy łączyło się z silnym strumieniem wilgotności znad środkowej części Morza Śródziemnego. Wywołało to śnieżyce na niektórych obszarach Europy Północno-Wschodniej (Bałkany, Rumunia, Bułgaria, Włochy, Algieria oraz w innych regionach Afryki Północnej).

Natomiast łagodne powietrze przesuwało się w stronę Północnego Atlantyku, w kierunku północnym nad Islandię, a następnie nad Arktykę. W ostatnich dniach (1. dekada lutego 2012) temperatura w Svalbard w Arktyce doszła do +5°C, czyli była wyższa niż w Mediolanie we Włoszech lub w Stambule w Turcji. Znaczna część Ameryki Północnej była również wyjątkowo ciepła.

Częściowym wyjaśnieniem tej sytuacji jest tak zwana Oscylacja Arktyczna, która jest różnicą ciśnienia pomiędzy obszarami polarnymi, a obszarami w średnich szerokościach geograficznych, w których żyje większa część europejskiej populacji. Obecnie występuje ujemna faza Oscylacji Arktycznej, która sprzyja występowaniu zimnych warunków w Europie i stosunkowo cieplejszych w Arktyce.

Podobne fale mrozów z porównywalnymi warunkami pogodowymi wystąpiły kilka razy w ciągu ostatnich dziesięcioleci. W lutym 2010 w Europie Środkowej zanotowano równie niskie temperatury oraz nawet znacznie większą pokrywę śnieżną.

Od połowy stycznia (2012) o skrajnie niskich temperaturach powietrza donoszono także z północnej części Azji Wschodniej aż do Azji Środkowej (w okolicach Mongolii i Kazachstanu). Od początku lutego masy zimnego powietrza sięgały Europy Środkowej i Zachodniej, a także rozciągały się nad całą Azją Środkową, m.in. Uzbekistanem i Tadżykistanem.

Informacja zawarta w tej notatce została dostarczona przez państwa członkowskie WMO oraz przez Regionalne Centra Klimatu WMO z siedzibami w Niemczech (dla Europy) oraz w Tokio (dla Azji).

 

 

 

 

 

 

 

 

Rys. 1  Tygodniowe anomalie temperatury na półkuli północnej zanotowane od 15 stycznia 2012 (opracowane na podstawie raportów SYNOP)

Źródło: www.imgw.pl – IMGW PIB

Zostaw komentarz

 





Niestety aktualne dane pogodowe nie są dostępne!



  
  • Koło ziemi przeleci...

    Koło ziemi przeleci planetoida

    Będziemy świadkami niecodziennego zjawiska koło ziemi przeleci 3-kilometrowa planetoida. Od ponad 20 lat nie przeleciała tak blisko żadna planetoida tak wielkich rozmiarów. To...

  • Problemy z Curiosity...

    Problemy z Curiosity na marsie

    Przykre wieści dla naukowców z NASA i dla obserwatorów poczynań łazika, nie będzie można monitorować części zjawisk pogody planety Mars. Prawdopodobne podczas lądowania łazika...

  • Co dalej z Curiosity...

    Co dalej z Curiosity?

    Na dniach NASA wyjawiła kierunki gdzie uda się tytułowy łazik Curiosity i gdzie będzie badać grunt planety Mars. Łazik od dwóch tygodni znajduje się praktycznie w tym samym...

  • Łazik wysyła zdję...

    Łazik wysyła zdjęcia Marsa

    Curiosity wysyła coraz to nowe zdjęcia na razie są to jednak fotografie z miejsca w którym wylądował. Gdy oglądamy zdjęcia na jednym z nich widzimy część skalistego zbocza...